Topsurf onderzoeksprogramma bodemdaling

Vroeg in het voorjaar verlagen boeren in veenweidegebieden doorgaans het waterpeil om voldoende draagkracht te krijgen voor het vee en landbouwvoertuigen. Verlaging van het waterpeil veroorzaakt bodemdaling door veenoxidatie. Dit is een doorgaande negatieve spiraal en vereist veel verschillende peilvakken met verschillende bemalingen.

Bodemdaling veroorzaakt milieuproblemen

Toepassing van drijfmest veroorzaakt 20-50% overbemesting van het grond- en oppervlaktewater vanwege een onvoldoende match met opnamecapaciteit van gras. Dit vormt een bedreiging voor de ecologische water- en bodemkwaliteit en biodiversiteit.
Veenoxidatie en overbemesting met ammonium veroorzaken de productie van broeikasgassen kooldioxide, lachgas en methaan. Bovendien is uitspoeling van nitraat naar het diepere grondwater mogelijk. Juist bij hogere temperaturen met lage grondwaterspiegels neemt de broeikasgasproductie met factor 2-3 toe.

De voortgaande verlaging van het polderpeil in combinatie met de toename van het waterpeil in rivieren en oceanen veroorzaken een toename van kwel en een ondermijning van de dijkstabiliteit. Het gevolg is een verslechtering van de waterkwaliteit in de polder. Bovendien is het versterken van dijken een kostbare aangelegenheid.
Nieuwe Europese regelgeving legt agrariërs op nutriënten vrijkomend bij de bedrijfsvoering op het eigen terrein te verwerken.

Bodemdaling integraal aanpakken

De vraag is actueel hoe in een dynamisch veenbodemsysteem bodemdaling integraal en optimaal aangepakt kan worden, gepaard gaande met een rendabele bedrijfsvoering van de veehouder en behoud van de ecologische kwaliteit van bodem en oppervlaktewater.

De mogelijkheden en marktkansen van het innovatieve concept "TopSurf" worden nader onderzocht. TopSurf is gebaseerd op toemaak, een oude methode om bagger te mengen met mest en plantaardig materiaal. Toemaak werd uitgereden over het land om de toplaag van veenweidegebieden te versterken. Gronden met een Toemaakdek kennen in de veel minder mate de geschetste problemen.

Verwacht wordt dat toepassing van het concept TopSurf een bijdrage kan leveren aan de compensatie van bodemdaling in veenweidegebieden en de efficiënte verwerking/benutting van de vrijkomende nutriënten uit de bedrijfsvoering.

Ontworpen door Barrax